dinsdag 14 februari 2017

Dagelijks dictee (auditief - visueel)

Wat ik de afgelopen jaren vaak hoor en lees is dat leerkrachten leerlingen tegenkomen die prima mee kunnen komen met de methode, goed presteren op de bijbehorende dictees en vervolgens keihard onderuitgaan met een dictee van CITO.

Als leerkracht wil je graag dat je leerlingen zo goed mogelijk presteren met spelling. En wat is dan bij de meeste methodes de dagelijkse praktijk? Dat er in de dictees letterlijk de woorden teruggevraagd worden die je de afgelopen weken voorbij hebt zien komen. Als leerkracht helpen we de leerlingen graag extra met het inoefenen van die woorden. We geven dicteewoordjes mee naar huis, misschien laten we de kinderen ook nog oefenen met het programma van Bloon. Net zolang tot de leerling de woordjes kan dromen en perfect kan reproduceren tijdens het dictee. Mooie resultaten, dus kind blij, juf blij en ouders blij!

Maar dan wordt het januari en mogen we weer aan de slag met CITO. En o jee, wat een schrik... Het kind dat het woord 'botsinkje' perfect kan schrijven weet niet hoe het woord 'kettinkje' geschreven wordt maar schrijft 'kettingkje'. Het heeft een foto in het hoofd van het woordbeeld van dat ene woord, maar geen idee hoe het zit met de regel ng / k ??? De vertaalslag van die regel naar het schrijven van dit woord wordt dus niet gemaakt. Natuurlijk heeft de juf die regels met de leerlingen besproken tijdens de spellingles, maar later was die regel niet meer nodig. Het dictee was meer een geheugentest dan een spellingtest voor veel leerlingen.



Wat wij doen in de groep is een auditief - visueel dictee. Iedere ochtend bij binnenkomst besteden we hier een kwartiertje aan. Dit doen we volgens het volgende vaste patroon:
- Leerlingen pakken bij binnenkomst gelijk hun dicteeschriftje, blauwe en groene pen en leggen dit vast klaar voor het tweede deel van het dictee.
- De leerkracht heeft de powerpoint van het dictee klaar staan op het digibord
- Het scherm gaat op zwart, de leerkracht benoemt het eerste woord. De leerlingen benoemen de spellingsproblemen die zij tegenkomen. Om even bij het woord 'kettinkje' te blijven bijvoorbeeld: de è is een korte klank dus moeten er daarna twee medeklinkers. Het woord was ketting maar als de k erbij komt verdwijnt de g. Als alle stukjes van het woord benoemd zijn, dus het auditieve gedeelte klaar is, wordt het beeld van het bord aangezet en bekijken we het woord. Dat is dus het visuele gedeelte. De leerkracht benoemt nogmaals dat we een dubbele medeklinker hebben na die korte klank etc. 
- Het bord gaat weer op zwart en woord twee wordt besproken. Daarna wordt deze bekeken op de volgende dia. Op deze manier komen er tien woorden uit willekeurige categorieën voorbij.
- De leerlingen pakken hun blauwe pen en schriftje, de leerkracht neemt het dictee van tien woorden af.
- Na afloop gaat de powerpoint weer aan. De leerkracht benoemt nogmaals per woord waarop gelet moet worden, de leerlingen kijken zelf na met de groene pen. Bij een fout woord wordt het hele woord nogmaals opgeschreven, nu goed. 
- Niet bij iedere leerling lukt dit zelf nakijken even goed, daarom laten we om de paar dagen de schriftjes inleveren en doet de juf nog een controle.

Ik werk in een Unit 678, en dit kwartier doen we gewoon met de hele groep. Er komen spellingsproblemen in verschillende moeilijkheidsgraden voorbij. Wat voor de ene leerling herhaling is, is voor de andere groep nieuw. Dit is totaal niet erg. De procedure hierboven lukt ons iedere dag in minder dan een kwartier. Belangrijk hierbij is dat steeds dezelfde structuur gevolgd wordt, voorspelbaar leerkrachtgedrag dus.

En wat levert dit nou op? Leerlingen die nadenken over WAAROM een woord zo geschreven wordt. Leerlingen die niet spontaan in de stress schieten wanneer het woord net even anders is dan het woord dat ze bij de methode hebben geleerd, maar die na gaan denken over hoe het woord is opgebouwd en hoe het geschreven moet worden. En dus: leerlingen die beter gaan scoren op CITO als dat je doel zou zijn, maar vooral: leerlingen die gaan snappen hoe ze door het woord in stukjes te bekijken in hun hoofd het woord goed kunnen schrijven.

Een werkwijze die iets anders is, maar wel heel erg raakt aan onze werkwijze wordt door Marcel Schmeier beschreven in dit artikel.


dinsdag 13 september 2016

LOF - LeerkrachtenOntwikkelFonds

Stel je voor…
Een rustige school in een rustig dorp. Jarenlang werkte men met vijf (combinatie)groepen. Maar nu… Krimp…Passend Onderwijs…Minder mankracht maar er wordt meer gevraagd.
HELP, hier MOETEN we iets mee!!
Zo zien wij dit niet!!
Hier KUNNEN en MOGEN we iets mee!
Schooljaar 2016-2017.
We zijn Slimfit-school geworden. Reguliere klassen zijn vervangen door ‘units’. We werken met de units 123, 45 en 678. In onze gedifferentieerde leeromgeving zijn er verschillende rollen en taken voor betrokkenen. Leerlingen krijgen passend onderwijs, omdat meer mensen met verschillende talenten worden ingezet in de groep.
Uit mijn onderzoek ‘effectieve instructie in combinatiegroepen’ (Jongkind, 2015) bleek dat onze leerkrachten leerlingen op eigen niveau willen bedienen, maar worstelen met het organiseren van alle verschillende instructies die zij willen geven. Dit probleem werd reeds ervaren binnen reguliere combinatiegroepen, in een unit van drie groepen is dit gevoel van onmacht alleen maar groter. We moeten momenten creëren waarop wij als collega’s in gesprek gaan met elkaar en anderen. Met de kennis vanuit mijn opleidingen ben ik de persoon om dit te begeleiden. Met mijn inzet kan ik mezelf verder ontwikkelen als begeleidingsspecialist op het gebied van innovaties, maar ook collega’s meenemen in deze ontwikkeling. Daarna kan dit zich verspreiden naar andere scholen die te maken hebben met dezelfde krimpproblematiek.

Dit jaar mag ik aan de gang met een subsidie van het LeerkrachtenOntwikkelFonds. Jullie gaan daar nog meer over horen, maar als je nieuwsgierig bent lees je hier meer over allerlei interessante projecten.

woensdag 7 september 2016

Pluspunt instructiefilmpjes bij toetsdoelen groep 6 en 7

In het jaar 2015 ben in afgestudeerd aan mijn tweede Master, de Master Leren en Innoveren. Tijdens mijn afstudeerjaar ben ik bezig met het verlichten van de ervaren werkdruk bij leerkrachten in combinatiegroepen. Ik merkte op mijn school dat de leerkrachten de werkdruk niet zozeer ervoeren na schooltijd, maar juist tijdens schooltijd omdat zij het gevoel hadden tekort te schieten. 
Een van de oplossingen die uit literatuuronderzoek naar voren kwam was het werken met Flipping the Classroom. In voortgezet en hoger onderwijs wordt hier gebruik van gemaakt bij wijze van huiswerk. Een filmpje met instructie wordt thuis bekeken waardoor in de klas ruimte blijft om actief met de stof bezig te zijn en direct feedback te geven omdat de kennisoverdracht al heeft plaatsgevonden. Dit principe pas ik toe in het klaslokaal tijdens verwerken van rekenen.

Nieuwe stof wordt steeds aangeboden door de leerkracht, maar het gebeurt vaak dat leerlingen tijdens herhaling graag nog even horen of zien hoe een bepaalde oplossingsstrategie werkt. Juist in een combinatieklas is dit soms lastiger omdat je op het moment dat de ene groep verwerkt de andere groep instructie aan het geven bent. Daarom heb ik bij de toetsdoelen van Pluspunt groep 6 en 7 passende instructiefilmpjes gezocht. Tijdens mijn studie heb ik dit van èèn blok gedaan tijdens mijn praktijkonderzoek. Het jaar na mijn studie heb ik door middel van een innovatiesubsidie van mijn bestuur O2A5 dit project voort kunnen zetten en bij nog veel meer blokken de filmpjes kunnen uitzoeken. Zoals dit helaas vaak gaat heb ik niet alles kunnen doen tijdens het project wat ik had willen doen. Ik heb van beide jaargroepen ongeveer de helft van de blokken kunnen uitwerken.

Je kunt hier op twee manieren gebruik van maken. Je kunt gebruik maken van fliptweespan . Dit is een yurlspagina waarop je via de tabbladen toegang hebt tot alle filmpjes die ik bij elkaar heb gezocht. Hier staat steeds het doel op leerkrachtniveau, de uitleg op leerlingniveau en het filmpje zelf. Je kunt deze filmpjes klassikaal gebruiken, maar juist ook zorgen dat de leerling deze vrij kan benaderen om zelf erbij te pakken tijdens de les. Denk hiernaast ook eens aan ouders die vaak graag willen helpen maar zelf ook niet precies weten hoe sommen tegenwoordig worden aangepakt. Ook voor hen kan het heel prettig zijn om de filmpjes eens te kijken.

De wijze die ik zelf gebruikte is het ophangen met QR-codes. Leerlingen scannen de code bij het soort som dat ze lastig vinden of even willen herhalen. Ze lopen met hun Ipad naar hun plaats en bekijken het filmpje. Sommige kinderen kijken het filmpje en gaan daarna aan het werk, andere kinderen pauzeren het filmpje steeds en volgen zo het stappenplan.

Via deze link vind je de mappen naar de posters met QR-codes. Ik vind het zelf jammer dat ik niet alles heb afgekregen in een jaar tijd maar het is een behoorlijke uitzoekerij. De filmpjes zijn bij ons nog steeds in gebruik, maar in een andere vorm aangezien we inmiddels zijn overgestapt als school op het werken met leerlijnen via Snappet. Ik zal zelf het project dus niet verder af maken. Wanneer iemand anders dit doet plaats ik de bladen graag.

Ik heb hier enorm veel tijd in zitten, dus ik zou het heel leuk vinden om te horen of zien wat je ermee gaat doen.

dinsdag 30 augustus 2016

Taal in Beeld groep 6/7/8 blok 1 Doelenposter en Woordenschat

Op Facebook komen op het moment steeds weer allerlei doelenposters langs bij allerlei methodes. Waarom dit juist nu zo'n hype is kan ik nog niet helemaal ontdekken. Misschien toch gelinkt aan EDI?

Zelf ben ik hier met meerdere vakken al een tijdje mee bezig, maar ik probeer hierbij wel om wat meer eigenaarschap te geven aan de leerlingen. Ik zie veel posters voorbij komen met mooie afbeeldingen waarbij ik me verder af vraag of de leerlingen hier iets mee gaan doen of de leerkracht.

Ik ben met mijn duo-collega al een paar jaar bezig om onze taalmethode om te vormen. We werken met Taal in Beeld versie 1. Een methode die wat mij betreft op zich goed in elkaar zit qua leerlijn, maar waarvan de oefeningen naar mijn mening soms nogal knullig zijn. 

In mijn optiek leer je woordenschat niet door het woord één keer te gebruiken in een rijtje waarbij je een lijntje mag trekken naar een ander rijtje met betekenissen. Je leert woorden door actief bezig te zijn met het woord, het woord op te zoeken en weer in je eigen woorden uit te leggen. Daarom laten we de leerlingen de woorden op een andere manier eigen maken. In het bijgevoegde bestand vind je de opdracht van blok 1. Het maken van een PowerPoint hebben de leerlingen in groep 5 voor het eerst geoefend. Voor de leerlingen van groep 6 is het goed om deze vaardigheid uit te breiden. Bij de leerlingen van groep 7 en 8 zie je de presentaties steeds beter worden. Maar daarnaast is het een vrij simpele vorm van presenteren waarbij de aandacht bij dit eerste blok grotendeels kan gaan naar het verklaren van het woord. Later in het jaar maken we weer gebruik van andere vormen van presenteren. Zo hebben we afgelopen jaren al gebruik gemaakt van een Kahoot, een memory, tekeningen maken, muurkrant en kruiswoordpuzzels ontwerpen. Qua tijdsinvestering kost het niet zo heel veel meer dan de tijd die je normaal kwijt bent aan het maken van les 1, 5 en 9 en eventueel de software. Qua opbrengst krijg je zoveel meer. Sinds we dit zijn gaan doen zijn onze opbrengsten bij Begrijpend Lezen ook enorm gestegen, en hoewel ik geen gegevens heb om dit te kunnen onderbouwen ben ik er van overtuigd dat er een verband is.




De lessen Spreken/Luisteren en Schrijven maken de leerlingen bij ons grotendeels zelfstandig. Dit blok doen we het nog grotendeels via de methode zelf (bij ons verwerkt in Snappet), omdat er al zoveel nieuw is. Wel heb ik al deze doelen verwerkt op de poster zodat de leerlingen zelf weten waaraan zij werken dit blok en wat er van hen verwacht wordt. In een volgend blok zal ik weer op een andere manier met deze doelen aan het werk gaan. Zo heb ik in het verleden bijvoorbeeld bij het doel om een reclametekst te kunnen schrijven een reclamefilmpje laten opnemen met de Ipads. 

De lessen taalbeschouwing doen we via de methode en leerkrachtgebonden. Verder probeer ik de doelen uit deze lessen later in het jaar wel weer terug te laten komen bij het verwerken van de overige doelen. Bij het reclamefilmpje moesten ze destijds bijvoorbeeld gebruik van tenminste tien bijvoeglijke naamwoorden. Dit past er natuurlijk perfect bij, want een 'auto' verkoopt natuurlijk niet. Maar een 'fantastische, snelle, wonderbaarlijke etc. auto' daarentegen wil natuurlijk iedereen wel!

Ik vind het lastig om het proces waar wij nu al een paar jaar mee bezig zijn in een korte blogpost samen te vatten. Ik hoop dat het een beetje een samenhangend verhaal is... Graag hoor ik van jullie òf en hoe jullie hier iets mee gaan doen. Als er nog vragen zijn beantwoord ik ze natuurlijk graag.

zondag 28 augustus 2016

Bestanden Dramakoffer compleet

Inmiddels is de zomervakantie alweer voorbij, maar een van mijn doelen was om op zijn minst de links op dit blog weer werkend te maken.

Ik heb de links in ieder bericht weer aangepast, maar hier kun je het compete pakket downloaden. Succes verzekerd in het nieuwe schooljaar!


Voor de manieren waarop ik deze kaarten gebruik kunnen jullie terugkijken naar de serie berichten die ik schreef over deze dramakoffer. Alle bestanden worden daarin toegelicht.

zondag 17 januari 2016

@jufanita

Vol goede moed begonnen, maar het lukt me niet om wekelijks berichten te plaatsen en dan is het ook nog eens zo dat mijn Dropboxlinks verlopen waardoor materiaal niet meer te downloaden is. In de Mei- of zomervakantie heb ik tijd om me er weer echt in te verdiepen. Tot die tijd mag je natuurlijk altijd een berichtje achterlaten met je mailadres of me even benaderen via Twitter (@jufanita). Dan stuur ik het bestand graag naar je op.

zondag 13 september 2015

Goede voornemens

Mijn voornemen was om minstens twee keer in de week een artikel te plaatsen. In deze eerste schoolweken is me dit helaas niet gelukt. Ik weet niet hoe het jullie vergaat, maar hoe goed ik me ook voorbereid... er komen altijd allerlei onverwachte zaken op mijn pad in de eerste schoolweken.
Dit jaar heb ik daar nog extra last van. De directiestructuur is veranderd waardoor we bij sommige zaken op school nu echt even moeten zoeken wie iets moet regelen. Daarnaast heb ik deze eerste drie weken fulltime gewerkt omdat mijn duo nog met zwangerschapsverlof was. Eigenlijk werk ik dit schooljaar 4 dagen, waarvan 4 projecturen (daarover later meer). Dat wil zeggen dat mijn duo dus 1,5 dag de groep doet normaal gesproken. Vanaf deze week gaat ze weer beginnen en heb ik dus mijn maatje en sparringpartner terug. Als het goed is geeft dit weer wat meer ruimte voor andere zaken!

Ik heb overigens een seintje gekregen dat mijn bestanden niet meer te downloaden zijn via Dropbox. Ik zoek naar een oplossing. Heb je intussen een bestand nodig laat dan gerust even je mailadres achter dan stuur ik het naar je op.